Chưa phân loại
Bệnh thiếu máu nguyên nhân và cách điều trị
Th5
Bệnh thiếu máu là tình trạng giảm lượng huyết sắc tố Hb trong máu ngoại vi dẫn đến giảm khả năng cung cấp oxy cho các mô/ tổ chức của cơ thể.
Phân loại thiếu máu theo các cách như sau
- Theo mức độ: Nhẹ, trung bình, nặng.
- Theo diễn tiến quá trình thiếu máu: Cấp tính, mãn tính
- Theo nguyên nhân: Mất máu, do tăng yếu tố phá huỷ hồng cầu hay giảm yếu tố sản sinh hồng cầu.
Những dấu hiệu và triệu chứng của thiếu máu
- Da nhợt nhạt, xanh xao
- Nhịp tim nhanh hoặc không đều, hồi hộp;
- Hụt hơi
- Đau ngực, đánh trống ngực;
- Chóng mặt, xây xẩm thường xuyên hay khi thay đổi tư thế hoặc khi gắng sức;
- Tóc rụng, móng tay giòn dễ gãy, chân móng bẹt hoặc lõm;
- Kém tập trung.
- Thiếu các nguyên tố vi lượng, thiếu sắt, vitamimin B12, thiếu acid folic
Nguyên nhân dẫn đến thiếu máu
- Thiếu máu do bị mất máu: Tai nạn, chấn thương, xuất huyết nội tạng…
- Bệnh thiếu máu do tế bào hồng cầu giảm số lượng hoặc suy yếu: Do dinh dưỡng kém, thiếu nguyên liệu để sản xuất hồng cầu.
- Thiếu máu liên quan đến tăng phá hủy hồng cầu: Tán huyết do thiếu men G6PD trên màng hồng cầu, tán huyết do miễn dịch…
Nguy cơ thiếu máu
- Tiền sử gia đình có người có bị thiếu máu;
- Người cao tuổi > 65 tuổi;
- Mắc các bệnh mãn tính như: Suy thận, ung thư, tiểu đường, bệnh mãn tính khác
- Bệnh nhân có chế độ ăn thiếu chất, thiếu vitamin và khoáng chất: Ăn thực phẩm ít chất sắt, vitamin B12 và folate;
- Phụ nữ mang thai, tuổi dậy thì, thời kỳ hành kinh;
- Cơ thể có vấn đề về ruột non, dạ dày, mắc bệnh celiac, crohn… nên giảm hấp thu sắt;
- Người ăn chay thường ăn thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật, vì thế lượng sắt hấp thụ vào cơ thể cũng ít hơn người bình thường;
- Người nghiện rượu hoặc tiếp xúc với hóa chất độc hại và sử dụng một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất hồng cầu, dẫn đến thiếu máu.
Phương pháp điều trị bệnh thiếu máu hiệu quả
Mục tiêu điều trị
Đưa các thông số huyết học trở lại bình thường và phục hồi dự trữ sắt;
Mục tiêu dài hạn hơn là cải thiện chất lượng sống và phòng ngừa tái phát.
Điều trị không dùng thuốc
Bệnh nhân nên tăng cường ăn các loại thực phẩm giàu sắt;
Dùng chung nước cam với các bữa ăn để tăng hấp thu sắt;
Dùng vừa phải các loại thức uống như sữa, café, trà do làm giảm hấp thu sắt.
Điều trị dùng thuốc
Điều trị thiếu máu thiếu sắt
Điều trị bằng sắt đường uống là lựa chọn đầu tay, phù hợp và hiệu quả trong điều trị thiếu máu thiếu sắt;
Liều điều trị cho người lớn khoảng 150 – 200mg sắt nguyên tố/ ngày thường được chia làm 2 hoặc 3 lần để dung nạp tốt.
Điều trị thiếu máu do thiếu vitamin B12
Điều trị thiếu máu do thiếu acid folic
- Liều điều trị của acid folic trong các trường hợp là 1mg/ ngày, kéo dài trong khoảng 4 tháng để đảm bảo các tế bào hồng cầu thiếu acid folic được tiêu hủy và thay thế bằng các tế bào mới.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa thiếu máu
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh thiếu máu
Chế độ dinh dưỡng:
Chế độ ăn cần cân bằng các chất giàu dinh dưỡng, nhiều rau quả tươi để bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất.
Bổ sung thực phẩm chứa nhiều sắt như thịt bò, các loại đậu, bông cải xanh, mộc nhĩ, rau bina, gan và nội tạng động vật…
Chế độ sinh hoạt:
Sinh hoạt bình thường, hạn chế lao động nặng như tham gia các hoạt động gắng sức.
Vận động, tập luyện các môn thể thao nhẹ nhàng, phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Phương pháp phòng ngừa bệnh thiếu máu hiệu quả
Bệnh Thiếu máu là loại bệnh rất khó phòng ngừa. Tuy nhiên, đối với những trường hợp thiếu máu do thiếu dinh dưỡng, có thể khắc phục bằng cách xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung các thực phẩm giàu sắt.
Đối với phụ nữ có thai, liều bổ sung là 60mg sắt và 400µg folic acid mỗi ngày trong suốt thời gian có thai.
Sau khi sinh bổ sung tiếp 3 tháng với liều tương tự như khi có thai đối với phụ nữ cho con bú.
Bổ sung sắt định kỳ cho phụ nữ không mang thai:
Đối với phụ nữ có thai thiếu máu: Bổ sung sắt/acid folic mỗi ngày một viên trong suốt thời gian mang thai.
Bài viết mang tính chất tham khảo.
